کتاب ژوزه ساراماگو – همه ی نام ها- کتاب ارزشمندی ست که دیشب، خواندنش را تمام کردم. جهانی که ساراماگو در آن به تصویر کشیده جهان علت ها و معلول هاست. فرضیه هایی که ذهن آدمی را به خود مشغول کرده تا به اثباتشان بنشیند. معلول هایی که در علت هاشان مشکوک هستیم و علت هایی که معلولشان نامعلوم و مجهول یا حتا جعلی ست. کتاب از طرفی ذهن را با تصاویری پی در پی و مرتبط با هم چنان درگیر می کند و از طرف دیگر باورهای اجتماعی و اعتقادات مذهبی را چنان ماهرانه به بازی می گیرد که به قضاوت نشستن شخصیت اصلی داستان –آقا ژوزه- در واقع به قضاوت نشستن باورها و اعتقادات خواننده می شود. هر چند ساراماگو باورهای اسطوره ای و تعاریف فلسفی خود را با صبر و حوصله کلمه به کلمه در طول کتاب به خواننده معرفی می کند اما دستمایه اصلی داستان همین باورهاست. گویی نویسنده با توجه به همنام بودن خودش با شخصیت داستان یعنی –آقا ژوزه- به نقد و بازبینی موشکافانه ی خود نشسته است.
در هر صورت همه ی نام ها کتابی ست که خواندن آن را به داستان خوان های حرفه ای توصیه می کنم.
|